Suriye’de Yapılan Halk Meclisi Seçimleri Gözlem Altında
Suriye’de dün gerçekleştirilen Halk Meclisi seçimleri, 8 Aralık 2024’te Esad yönetiminin devrilmesiyle başlayan yeni dönemin ilk seçimi olması nedeniyle önemle takip edildi.
Tüm halkın katılımı yerine hükümet tarafından atanmış yaklaşık 6 bin komite üyesinin oy kullandığı seçimler, demokratik standartları karşılamaktan uzak olsa da ülkenin geçiş sürecinde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Suriye’de sadece 10 ay önce yönetimin değiştiği, geçiş dönemi Devlet Başkanı Ahmed Şara’nın dokuz ay önce göreve başladığı ve mevcut hükümetin sadece yedi aydır görevde olduğu göz önüne alındığında dünkü seçimlerin olumlu bir gelişme olarak kabul edilmesinin sebebi ortaya çıkıyor.
Mevcut Şam yönetiminin ülke genelinde henüz tam kontrol sağlayamaması, terör örgütü PKK/YPG’nin silahlı güçleriyle Fırat Nehri’nin doğusunu kontrol etmesi ve İsrail’in güneydeki Süveyda bölgesi dahil istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerini sürdürmesi, Suriye seçimlerinin ne kadar zorlu bir ortamda gerçekleştiğini gösteriyor.
Seçim Komisyonu, güvenlik sebepleriyle YPG’nin kontrolündeki bölgeler ve Süveyda’da seçim yapılmasına izin vermedi ancak o bölgelerden gelecek vekillerin sandalyelerini boş bırakacaklarını duyurdu.
Seçim sürecini eleştirenler, oluşacak Halk Meclisi’nin gerçekten temsil edici olmayacağını, mevcut yönetimin yasama organı olarak görüleceğini vurgularken, demokrasi yerine kırılgan bir istikrar hedefi öne çıkarılıyor ve Suriye’de halkın iradesinin yansıtıldığı bir meclisin ancak doğrudan seçimlerle kurulabileceği dile getiriliyor.
Seçimlerin ardından oluşturulacak Halk Meclisi’nin, ülkenin istikrarının korunması, yeniden yapılanması ve gerekli olan yatırımların gelmesi açısından önemli olduğu vurgulanıyor.
Seçimler Nasıl Yapıldı?
Geçiş dönemi Devlet Başkanı Şara, Suriye’nin geçiş sürecini yönetecek, istikrar ve kalkınma odaklı politikaları hayata geçirecek olan hükümeti 29 Mart’ta ilan etmişti.
Hükümetin hedeflerinden biri, beş yıl boyunca geçici anayasa çerçevesinde kurulacak Halk Meclisi’ni oluşturmak ve böylece Suriye’de yeni siyasi hayatın ve sistemin kurumsallaşması yolunda ilerlemekti.
Dünkü seçimler de bu amaç doğrultusunda gerçekleştirildi.
Seçim sonucunda 210 üyeli Suriye Halk Meclisi kurulacak. Meclisin üçte biri, doğrudan Devlet Başkanı Şara tarafından atanan 70 vekilden oluşacak. Geri kalanlar ise dünkü seçim sonuçlarına göre belirlenecek.
Her bölgenin nüfus oranına göre parlamentoda temsil edilmesi planlanıyor. Kadınların temsili için yaklaşık yüzde 20’lik bir kota uygulanacak. Şara’nın seçim sonuçlarının netleşmesinin ardından 70 kişilik vekil grubunu oluşturacağı belirtiliyor.
Oluşacak parlamentonun en önemli görevi yeni anayasanın hazırlanması olacak.
Şara Da Geçiş Dönemine İşaret Etti
Şara, dünkü açıklamalarında hükümetin henüz yedi aydır görevde olduğunu ve bu aşamada seçimlerin “tarihi bir gelişme” olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Ülkedeki mevcut koşullara dikkat çeken ve geçiş dönemi içinde bu seçimin yapıldığını vurgulayan Şara, tüm Suriyelilerin ülkenin yeniden inşa sürecine destek vermeleri gerektiğini söyledi.
2011-2025 arasındaki iç savaşın demografik yapının zarar görmesine, birçok Suriyelinin vatandaşlık haklarını kaydedememesine ve güvenlik sorunlarının devam etmesine işaret eden Şara, Seçim Komisyonu’nun bu sebeplerle doğrudan seçim yapmanın şu an için mümkün olmadığını açıkladığını belirtti.
Türkiye Seçimlerin Gerçekleşmesinden Memnun
8 Aralık sürecinin ardından Suriye’nin siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarında yeniden inşasında önemli bir rol oynayan Türkiye de seçimlerin gerçekleşmesinden memnuniyet duyuyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 4 Ekim’de TRT’ye yaptığı açıklamada, seçimlerin önemine vurgu yaparken, “Bu önemli bir adım, Suriye’de yeni bir hayatın, sistemin kurulduğuna ilişkin hükümetin ilanından sonraki ikinci önemli adım, esasen kurumsallaşma” ifadelerini kullandı.
Ancak Türkiye’nin önceliğinin YPG’nin Suriye ordusuna entegrasyon sürecinin hızlı bir şekilde tamamlanması olduğu da Fidan’ın açıklamalarında belirginleşti.
Fidan, “Suriye’nin şu anda özellikle fiziksel bütünlüğüne yönelik tehdit oluşturan, bölünme tehdidi oluşturan unsurların ortadan kaldırılması gerekiyor. YPG’nin artık niyetini açıkça ortaya koyması ve Şam ile anlaşması gerekiyor. Aynı zamanda güneydeki Dürzi sorununun ülkenin bütünlüğü tehlikeye atılmadan çözülmesi gerekiyor” dedi.
Dışişleri Bakanı, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani’nin 8 Ekim Çarşamba günü Ankara’ya geleceğini ve son gelişmelerin ele alınacağını da aynı röportajda duyurdu.
